Najciekawsze recenzje
Recenzje
Dostępność książki: X
Polecają X

zawartość zbioru

Notę wprowadził(a): maramara

Książka: Prawem i lewem: Obyczaje na Czerwonej Rusi w pierwszej połowie XVII wieku (Łoziński Władysław)

Data dodania: 2014-09-27 07:47

Wstęp
Uwagi wydawnicze


Księga I — Czasy i ludzie

Rozdział pierwszy — Niedostatki prawa

— Wstęp do rozdziału pierwszego
— I. Laudatores temporis acti. Klątwa bezkarności. Brak władzy wykonawczej. In recenti. Prawne wybiegi. Salvus conductus. Starościńskie egzekucje. Mota nibilitas*. Kary kompromisowe. Wieża. Banicja i infamia. Labirynt procesowy. Introimisje. Woźny
— II. Odpowiedzi. Vadia regalia. Rzadkość pojedynków. Zajazdy. Sprawa Derśniaka i konfederacja szlachty przemyskiej. Gubienie zwłok. Porywanie ludzi. Niemirycz i Uberowicz. Łaziński i Montelupi. Dalsze przykłady. Krwawe odwety. Konkluzja


Rozdział drugi — Sprawy domowe

— I. Wolność czy niewola? Zameczki. Służba i czeladź zbrojna. Milicje domowe. Cudzoziemskie żołdactwo. Hajduki i sabaty. Mieszkania. Zbytek. Zamki i dwory
— II. Fortuny. Gospodarstwo. Wywóz ziemiopłodów. Niszczenie lasów. Popioły. Z roli i soli. Żegluga. Dzierżawy. Z inwentarzy i testamentów. Obyczaj rycerski


Rozdział trzeci — Plagi żywota

— I. Tatarzy jako plaga chroniczna. Fatalistyczna rezygnacja. Rozprzężenie moralne. Wykup z jasyru. Aleksander Bałaban i Jan Żółkiewski. Opowieść wypraw okupowych. Samozwańcy
— II. Żołnierz swawolny. Związki wojskowe. Bezkarność buntowników. Wypłaty zaległego żołdu. Listy przypowiednie. Wybrańcy. Ciurowie. Werbunki zagraniczne. Ucisk wojskowy. Stacje. Lisowczycy
— III. Rozbójnictwo. Toporowski i Kostka. Opryszki ziemi halickiej. Środki zaradcze. Hersztowie szlacheccy. Beskidnicy. Bracia Białoskórscy i bracia Policcy. Udział drobnej szlachty w rozbojach. Watahowie wołoscy
— IV. Zły sąsiad. Zatargi o miedzę. Jaroccy i Dybowscy, Ligęza i Humnicki. Zdradzieckie domy. Rosińscy. Obrazki z natury. Krwawe biesiady. Deprekacje


Rozdział czwarty — Amor i demon

— I. Zajścia rodzinne. Tragedie domowe. Mężobójczynie. Beata Zawiszanka. Brat i siostra. Dramatyczna zagadka. Zofia Herburtowa i Ewa Podolecka. Piękna Helena. Mściwa świekra. Dwaj kochankowie. Piąty akt dramatu. Pani Klofasowa. Dramat w rodzinie Makowieckich. Ossolińska
— II. Porywanie panien. Przyczyna raptów. Panna Halszka. Zosia Szpandowska. Kalinowski i Krystyna Strusiówna. Panna wojewodzianka Mniszchówna. Chorążanka wyszogrodzka. Dramat grabownicki. Mieszczaneczka. Niedyskrecja rodzinna. Mezaliansy


Rozdział piąty — Rzesza szlachecka

— I. Drobna szlachta. Jej mnogość i stanowisko społeczne. Jej występowanie jako stan i jako ród. Jej stanowisko w walkach o unię. Wojny władyków
— II. Drobna szlachta jako ród. Nagana szlachectwa i wywody rodowe. Kaduki. Krwawe odwety. Schłopienie. Ambicja stanu. Okazowanie. Rozrodzenie gniazd. Milites caligati. Pospolite ruszenie


Rozdział szósty — Chłopi

— I. Infernus rusticorum. Opieka królewska nad ludem. Akcja chłopów przeciw starostom i dzierżawcom. Glejty królewskie i ich lekceważenie. Inwentarze robót i danin. Nadziejów i Raków. Jerzy i Stanisław Krasiccy. Gminy leżajskie. Komisje królewskie. Ekonomia samborska. Zamożność ludu. Osadcowie
— II. Chłopi w dobrach szlacheckich. Przykład sądu na chłopa. Wypadki otwartego oporu. Opiekunowie ludu. Wybuch w roku 1648. Ihnat Wysoczan, dux primarius. Udział miast, księży i szlachty w buncie pokuckim. Kałusz jako stolica ruchu. Stłumienie buntu i odwet


Księga II — Wojny prywatne

Rozdział pierwszy — Ziemia lwowska

— I. Uwaga wstępna. Szlacheckie rody. Siła przykładu. Dobre duchy. Hetman Żółkiewski. Arcybiskup Zamoyski. Mediatorowie. Jan Swoszowski. Ubytek moralny. Znaczenie Lwowa. Arcybiskup Grochowski
— II. Łahodowscy. Tragedia rodzinna. Kainy. Lisowczyk literat. Anna Łahodowska. Jej trzej mężowie. Jej wojny i przygody
— III. Sienieńscy. Aleksander Sienieński. Adam Kalinowski. Dwaj zięciowie. Wojna o sukcesję. Skarby strusowskie i sidorowskie. Bukaczowce. Trudna bratowa. Morderstwo rytualne


Rozdział drugi — Ziemia halicka

— I. Wojewodzina Golska. Jej trzej mężowie. Skarb Mohilanki. Logofetowa. Golkonda podhajecka. Wojna z Radziwiłłem. Wojna o skarby. Potoccy. Skarb po Urszuli Sieniawskiej
— II. Wołoszki. Mohiłowie. Jeremi Mohiła i jego zięciowie. Eks–dygnitarze wołoscy. Uście i "uścieński żołnierz". Wojny o sukcesje. Miron Bernawski. Nikoryczyna. Metropolita Piotr Mohiła
— III. Bałabanowie — Izajasz, Aleksander, Jerzy. Archimandria uniowska. Dwaj archimandryci. Monachomachia. Wojna o Perehińsko. Bałaban i Jabłonowski. Sprawa Poniatowskiego
— IV. Rody halickiej ziemi. Buczaccy. Ostatnia Jazłowiecka. Jej spadkobiercy. Podział dóbr jazłowieckich. Bełzeccy** — Aleksander, Ewaryst, Teodor i Bonawentura. Walka braterska. Delatyn, Łanczyn, Turka


Rozdział trzeci — Ziemia przemyska i sanocka

— I. Przewodnie stanowisko ziemi przemyskiej. Świetność i buta rodów szlacheckich. Jan Tomasz Drohojowski i jego wojna ze Stanisławem Stadnickim. Pan chorąży sanocki. Katastrofa
— II. Jan Szczęsny Herburt. Trudność jego charakterystyki. Jego talent pisarski. Kontrast ambicji a kariery. Wojna z sąsiadami. Wojna ze Stadnickim. Wzajemne paszkwile. Rokosz Zebrzydowskiego. Więzienne wizje. Upokorzenie. Ostatnie gorycze żywota. Upadek domu
— III. Ligęzowie. Pan kasztelan czechowski i pan Andrzej z Piotraszówki. Wojna stryja z synowcem. Bitwa w Przeworsku. Mariaż magnacki. Scheda kasztelańska. Zakopane skarby. Kasztelan Ligęza jako filantrop. Stanisław Ligęza i Jan Krasicki
— IV. Krasiccy. Jan, dworzanin królewski. Wojna rodzinna. Wojewoda Marcin, starosta przemyski. Il magnifico. Krasiczyn. Barbara Krasicka i jej krewna. Jerzy, starosta doliński. Jego awantury i przygody. Kuratoria. Książę Adam Aleksander Sanguszko. Jacek Dydyński. Starościce dolińscy
— V. Bolestraszyccy. Fredrowie. Syn i matka. Tajemniczy epizod. Wojna Fredry z Przerembskim. Korniaktowie. Wojna Konstantego Korniakta ze Stadnickimi. Franciszek Karol Korniakt. Jego rycerskie zasługi. Mniszchowie. Drugethowie. Sprawa o Laszki


Rozdział czwarty — Diabeł Łańcucki

— Wstęp do rozdziału czwartego
— I. Dubiecko. Rodzice i rodzeństwo. Młodość. Czasy rycerskie. Wyprawa do Węgier. Pod sztandarami Maksymiliana. Smutne trofea. Śluby małżeńskie
— II. W Łańcucie. Wojna z sąsiadami. Popularność u szlachty. Chciwość fortuny. Zatarg z Ligęzą. Jarmark rzeszowski. Sprawa Korniaktów, wyprawa na Sośnicę. Pojmanie Korniakta. Komedia w grodzie sanockim. Zajechanie Wojutycz
— III. Rokosz Zebrzydowskiego. Akcja polityczna. Obelgi na króla. Rodomontady i odwrót. Zatarg z Jazłowieckim. Skandaliczna korespondencja
— IV. Stadnicki i Opaliński. Powody nienawiści. Pierwsze starcia. Próby zażegnania burzy. Otwarta wojna i pierwsze jej koleje. Słupy paszkwilowe. Odpowiedź. Klęska. Spalenie Łańcuta. Piekielne sceny. Fantastyczne skarby
— V. Po klęsce. Gotowanie odwetu. Wzajemne oskarżenia. Okrucieństwa. Mściwość. Wojna ze wszystkimi. Napady łupieżcze. Terroryzm. Sędziszów. Tyczyn. Łąka. Pośrednictwo królewskie. Płonne zabiegi. Wyzwanie. Na trybunale lubelskim. Sromotna porażka
— VI. Zagadkowa taktyka. Knowania tajemne. Gabriel Batory. Wilk w owczej skórze. Obłudne supliki i lamenty. Odpowiedź króla. Interwencja senatu. Ostatnie próby rozejmu. Sabaty. Zdobycie Wojutycz. Pojmanie Stadnickiej
— VII. Akt piąty. Lew osaczony. Ostatnie akty zemsty. Tarnawa. Katastrofa. Wędrówka po śmierci. Rekognicja Opalińskiego. Krwawy szlak band Gaborowych. Epitafium. Antyteza


Rozdział piąty — Diablęta

— I. Wdowa po Diable. Zajazd Sienieńskiego. Zbrojna reokupacja Łańcuta. Pan kasztelan sanocki. Walka o synów. Powtórne wyjście za mąż. Wojna z synami. Porwanie Felicjany
— II. Losy Felicjany. Tyrania braterska. Cieciszowski. Ucieczka i ślub. Napad na Zaderewiec. Ucieczka od męża. Sceny lwowskie. Rozwód. Epilog lubelski
— III. Synowie Łańcuckiego Diabła. Wojna braterska. Zygmunt Stadnicki i jego losy. Sprawa Cieszanowskich. Piękna Izabela. Gwałty i rozboje. Bracia Dębiccy. Wyprawa na Śląsk. Książę lignicki. Śmierć na Śląsku
— IV. Władysław Stadnicki i jego losy. Zatarg z Ligęzą i wojna z Korniaktem. Wyprawy rozbójnicze na Śląsk. Krwawy terroryzm. Próby rehabilitacji. Na sejmiku. Egzekucja starościńska. Katastrofa


Przypisy
Słowa i wyrażenia obcojęzyczne
Indeks nazwisk
Indeks nazw geograficznych



---

* Niblilitas: forma poprawna — "nobilitas", tak też w całym tekście; literówka pojawia się wyłącznie w spisie treści (przyp. - Mara Galli).
** Bełzeccy (nie: Bełżeccy) - tak konsekwentnie w całym tekście (przyp. - Mara Galli).

[Iskry, 2005]

(c)Wszystkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie bez zgody autora zabronione.

Podziel się:

komentarzy: 0 | wyświetleń: 440

Dodaj komentarz  

- książka oceniona przez Ciebie - najedź na ikonę przy książce aby zobaczyć ocenę

- do książki dodano opisy lub recenzje

- książka dostępna w naszej księgarni

- książka dostępna u innych użytkowników (wymiana, kupno)

- książka znajduje się w Twoim schowku