Dodany: 2012-11-22 16:54|Autor: misiak297

22.11.2012 Gawęda o książkach i czytelnikach i nie tylko...


Nigdy nie przestanie mnie zdumiewać, jak nieoczekiwanie można natknąć się na prawdziwe literackie perły. Ja tak dziś natknąłem się na Gawęda o książkach i czytelnikach (Iwaszkiewicz Jarosław (pseud. Eleuter)), najbardziej cenionego przeze mnie polskiego pisarza z tzw. "klasyków". Lektura na pół godzinki zaledwie - a wywołuje ogromny zachwyt! A to przecież nic więcej tylko Iwaszkiewicz mówiący o tym, czym są dla niego książki, jak istotne jest czytanie i jak bardzo kocha swój księgozbiór. Pisze na przykład Pan na Stawisku:

"Wiele ma rywalów książka w naszych oczach - i przez to właśnie staje się niemodna. Radio, telewizja, kino - lwią część zabrały te wynalazki z uroku książki! Jednej rzeczy nie mogą zabrać: jej ciszy, jej milczenia. Milczenie książki jest tym elementem, który na nas najwyraźniej działa Milczenie to - to jest czara, którą możemy napełnić własną treścią, własną wyobraźnią. Kino, telewizja narzucają nam obraz, nie pozwalają go uzupełnić na swój sposób. Książka utwierdza naszą indywidualność, wybrania naszą osobowość przed atakiem wszystkiego, co brutalne, hałaśliwe, napastliwe w naszej dzisiejszej kulturze."

"Kocham książkę nie dlatego, że jest piękna zewnętrznie, ale dlatego, że wprowadza mnie w swój własny świat, odkrywa we mnie, nie na zewnątrz mnie, bogactwa, których nie przeczuwałem".

"Czytelnik staje się powoli zbieraczem książek. W chciwości swej pragnie mieć na własność to, co przeczytał. Nie wystarcza mu wypożyczalnia książek, czy też biblioteka publiczna. On pragnie, zamknąwszy się w ciszy własnego pokoju (o ile taka cisza osiągalna jest we współczesnym naszym świecie) mieć kontakt z przeszłością, teraźniejszością i przyszłością poprzez książki"

I właśnie przyszło mi na myśl, że my to również książki, które przeczytaliśmy. I to jest ta przeszłość, teraźniejszość i przyszłość - nie tylko fabularnie (zależnie od tego czy przenosimy się w czasy nam współczesne jak z powieści Kuczoka, w zaprzeszły świat XIX-wiecznych mariaży bohaterek Jane Austen dajmy na to, czy w zupełną przyszłość bądź czas bliżej nieokreślony jak w powieściach science-fiction.

I ja też swoje życie będę mógł rozpisać na książki, najpiękniejsze wspomnienia mają podbudowanie w lekturach. Albo inaczej - niektóre rzeczy pamięta się tylko poprzez czytane właśnie książki. Albo - nic się nie pamięta poza książkami.

I tak jedne z moich pierwszych wspomnień dotyczy czytania - moja mama bądź siostra czytały mi codziennie przed snem. I zawsze to były te same książki: "Tajemniczy ogród", "Dzieci z Bullerbyn", "Mały lord", "Dziewczyna i chłopak czyli heca na czternaście fajerek". I pamiętam to postanowienie, że sam muszę nauczyć się czytać, aby samemu móc oddawać się przyjemności lektury. I rzeczywiście udało się niebawem - miałem niecałe trzy lata.

A potem jakieś kolejne wspomnienie - zagraniczne wakacje, z których ośmioletni Misiak mało pamięta - a jednak wspomnienie mojej siostry, która czytała całej gromadzie dzieci "Lalkę" Prusa jest we mnie żywe do dziś. Chciałem słuchać o Wokulskim i Izabeli. I jeszcze jedno. Wtedy postanowiłem sobie, że jak będę na tyle duży, żeby zrozumieć te wszystkie "mądre" książki to je przeczytam. I pamięć o tym postanowieniu towarzyszyła mi podczas lektury "Nad Niemnem", "Nocy i dni", "Lalki" (tym razem w całości), "Granicy" i innych książek, o których wcześniej tylko co nieco słyszałem.

Moje życie może być rozpisane na zachłyśnięcia czytelnicze. I tak nie pamiętam szczegółów szkolnych wycieczek, ale doskonale potrafię odtworzyć fascynację z jaką w każdej wolnej chwili na owych wycieczkach czytałem kryminały Christie. I grzeszne poczucie, że raz nie poszedłem do szkoły, bo muszę wiedzieć kto zabił. Albo inna wycieczka - do zaśnieżonego Szczyrku, który będzie mi się zawsze kojarzył z "Sagą rodu Forsyte'ów". Racibórz - to "Po pogrzebie" i "Dom zbrodni" Christie, Cavalese z "Wymarzonym Domem Ani", Chicago z "Górą śpiących węży" Kowalewskiej i tak dalej, i tak dalej. Co miejsce to książka.

I takim zachłyśnięciem też na pewno będzie moja przygoda z "Nędznikami", których czytałem podczas wakacji (będąc przekonanym, że to moja szkolna lektura). Obiecałem sobie, że będę czytał po sto stron dziennie, żeby skończyć w dwa tygodnie. Wkrótce potem czytałem po 200 stron dziennie, nie mogłem się oderwać. To było prawdziwe olśnienie taką prawdziwą klasyczną literaturą. Następną tego typu pozycją były "Wichrowe Wzgórza". Ale to są też zachłyśnięcia czytelnicze całkiem dorosłego Misiaka - pierwsza książka Axelsson i nieznane dotąd poczucie miażdżenia, bólu znikąd - bo wszak w jej książki nie epatują brutalnością, makabrą... Cunningham i zachwyt nad umiejętnością psychologicznej wiwisekcji bohaterów. Wreszcie - dzięki jednej z biblionetkowiczek - powrót do nielubianych wcześniej opowiadań Iwaszkiewicza i przemienienie się w ambasadora jego twórczości.

Zawsze towarzyszyła mi jakaś książka, więc każde wydarzenie w moim życiu ma swoją lekturę. Po maturze czytałem "Annę Kareninę", po obronie pracy magisterskiej - "Kochanice króla" pożyczone mi przez miłą biblionetkowiczkę. Kiedy spotkałem miłość swojego życia byłem tak zakochany, że nie umiałem się skupić na czytanej właśnie "Jak z obrazka" Jodi Picoult. Przeprowadzka, podczas której czytałem "Pod jednym dachem pod jednym niebem" Fleszarowej-Muskat, mając nadzieję, że to nowe miejsce będzie dla mnie szczęśliwe. A ile było drobnych zdarzeń! Nie pamiętam już skąd dokąd, ale potrafię przytoczyć fragmenty "Klubu Pickwicka", z których śmiałem się tak głośno, że ludzie przypatrywali mi się ze zgorszeniem. I jeszcze jedna podróż autobusowa - z "Germinalem", który tak mną wstrząsnął, że autentycznie chciałem go wyrzucić przez okno, ale powstrzymały mnie skrupuły wobec książki.

A ta radość, którą potrafiłem sprawiać innym, dzieląc się z nimi moimi ukochanymi lekturami, bądź innymi książkami! Radość mojej przyjaciółki, gdy odpakowała "Dom na krańcu świata", który od dawna chciała przeczytać. Przygoda ze "Stoma latami samotności", gdy moja siostra po przeczytaniu o pladze bezsenności nie mogła spać. I jeszcze - gdy planowała ślub, a ja jej podsunąłem wspomnianą już "Sagę rodu Forsyte'ów" dla przeczytania pierwszego rozdziału - a ona tymczasem przeczytała wszystkie tomy w dwa tygodnie. I nie zapomnę wyrazu twarzy mojej matki, czytającej "Kamyk" Miklaszewskiej - ta lektura wywołała w niej dawno pogrzebane wspomnienie.

A te uczucia towarzyszące przy czytaniu! To też ja! Moje wzruszenie nad szczęśliwym końcem "Ani z Zielonego Wzgórza", moja wyrażona łzami bezsilność nad ciemnotą wiejską w "Śniła się sowa", te wspomniane dreszcze nad kryminałami Christie, to współodczuwanie z cierpiącymi, to ciekawe poznawanie innych, fascynacja Emmą Bovary, Henrykiem Wottonem, Becky Sharp, Ireną Heron, Bazylim Hallwardem... Sporo tego, oj sporo... Na całe życie.

I te książki, namacalne, które tak bardzo chcę mieć na regale! Bo każda to wspomnienie, każda to kawałek mojego życia. To egzemplarz "Dziwnych losów Jane Eyre" - czytając tę książkę w nocy zrobiłem się głodny - jadłem płatki i płakałem nad losem głodującej bohaterki. To jest "Cukiernia pod Amorem" - nad nią zarwałem noc. To mój wyświechtany egzemplarz "Stu lat samotności" zniszczony od ciągłego poczytywania. To "Portret Doriana Graya" - zaliczył już wizytę u introligatora. To te "Wichrowe Wzgórza", które już nadawałaby się na makulaturę - a jest tyle innych ładniejszych wydań! To moja "Śniła się sowa" z dedykacją autorki. A to niegdysiejszy biały kruk - "Na plebani w Haworth", które wylicytowałem w końcu po długim czasie na allegro za przyzwoitą cenę i cieszyłem się jak dziecko - decydowały sekundy. A tu, widzisz, jest moje wydanie "Wielkich nadziei" Dickensa - musiało być koniecznie z tej pięknej serii. A wiesz, że kiedy dostałem tę książkę skakałem pod sufit z radości? Nie sądziłem, że doczekam się wydania "Lokatorki Wildfell Hall".

Moje lektury - to ja. Moje lektury noszą w sobie skrawki mojego życia. Każda taka książka to moja proustowska magdalenka uruchamiająca wspomnienia. I do każdej książki - a śmiejcie się, tak nawet do tych mojej ulubionej ałtorki - podchodzę z radością, jak do nowego przyjaciela - bo wiem, że może dać mi dużo, choć nie zawsze to robi (a swoją droga, książki ałtorki wybitnie poprawiają mi humor).

Bo - znów wrócę do Iwaszkiewicza - "Książka jest zawsze rozmową".

Wybaczcie, kochani, tak długi tekst i tak intymny w gruncie rzeczy. Dziękuję, jeśli ktoś dotarł do końca. Może te moje wypociny nasuną Wam jakieś czytelnicze wspomnienia. Może będziecie się chcieli nimi podzielić?



(c)Wszystkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie bez zgody autora zabronione.

Wyświetleń: 6694
Dodaj komentarz
Przeczytaj komentarze
ilość komentarzy: 11
Użytkownik: lady P. 2012-11-22 17:27 napisał(a):
Odpowiedź na: Nigdy nie przestanie mnie... | misiak297
Jakie wypociny? ;) Świetny tekst, przeczytałam z przyjemnością i myślę, że ilekroć będę myśleć o tym, jakie miejsce zajmują w moim życiu książki, zawsze przypomni mi się ten listopadowy dzień i Twoja czytatka. :)

Pamiętam, że po ostatnim egzaminie maturalnym czytałam "Monachomachię" i "Nad Niemnem". Podczas jednej z sesji egzaminacyjnych - "Mistrza i Małgorzatę" - ilekroć stres stawał się nie do zniesienia brałam się za czytanie tej książki. Wiele kryminałów Agathy Christie kojarzy mi się z podróżą pociągiem, bo właśnie tam je pochłaniałam z wypiekami na twarzy. Np. "Tajemnicy siedmiu zegarów" nie udało mi się skończyć w pociągu, więc czytałam na dworcu PKS, a ostatnie 10 stron już w autobusie, przy świetle komórki, bo było całkiem ciemno. Wiem, że to niedobre dla oczu, ale jak mogłam nie przeczytać tych marnych 10 stron?! ;)
Użytkownik: dot59Opiekun BiblioNETki 2012-11-22 17:43 napisał(a):
Odpowiedź na: Nigdy nie przestanie mnie... | misiak297
Pewnie, że mam czytelnicze wspomnienia! Ale nie nadają się do przytaczania w całości - liczą sobie coś koło 50 stron drobną czcionką; parę drobnych fragmentów przywołałam przy okazji jakichś dyskusji na forum, a reszta sobie leży w archiwum na dysku.
Objętość objętością - ale czym innym to mnie przebiłeś! Nie zdarzyło mi się zwagarować w celu poznania zakończenia kryminału...
Użytkownik: misiak297 2012-11-22 17:50 napisał(a):
Odpowiedź na: Pewnie, że mam czytelnicz... | dot59Opiekun BiblioNETki
Twoja wypowiedź przypomniała mi kolejny z moich czytelniczych grzeszków - tym razem lekturą byli "Krzyżacy", którzy męczyli mnie strasznie. Przeczytałem chyba 1,5/2 tomy i właśnie wtedy mama mi przywiozła "Harrego Pottera i Komnatę Tajemnic" i "Harrego Pottera i Więźnia Azkabanu". Domyśl się, co było dalej - Krzyżacy poszli w odstawkę, ale za przyzwoleniem mamy, która stwierdziła: "Czytaj sobie tego Harrego Pottera. Ja też nigdy nie przepadałam za Krzyżakami". W efekcie "Krzyżaków" nie dokończyłem do dziś - nie wiem nawet, czy zamierzam. Jest tyle innych książek. A ile powtórek chciałoby się zrobić!
Użytkownik: dot59Opiekun BiblioNETki 2012-11-22 19:05 napisał(a):
Odpowiedź na: Twoja wypowiedź przypomni... | misiak297
A, a ja Sienkiewicza miałam przerobionego spory kawałek czasu przed tym, zanim MUSIAŁAM go przerabiać w szkole, podobnie zresztą sprawa miała się z Orzeszkową, Nałkowską, Mickiewiczem, większością Prusa i Żeromskiego. Stało to wszystko w domowej biblioteczce, no to się czytało, kiedy brakło książek właściwych dla mego ówczesnego wieku. Inna sprawa, ile z tego zrozumiałam, no ale potem i tak prawie wszystko powtórzyłam.
Z całej zawartości biblioteczki nie doczytałam tylko "Czarodziejskiej góry" i "Popiołów" oraz pominęłam większość dramatów Słowackiego. Tę pierwszą nadrobiłam całkiem niedawno, te drugie nieco wcześniej - ... ale zaraz, czy ja je mam ocenione? Chyba zapomniałam... - a co do tych ostatnich, poza kilkoma lekturowymi, nadal jeszcze mam pole do popisu
:-).
Użytkownik: janmamut 2012-11-22 19:26 napisał(a):
Odpowiedź na: Twoja wypowiedź przypomni... | misiak297
Przecież "Krzyżacy" są tacy pasjonujący! Tu: Krzyżacy -- streszczenie ze współczesną interpretacją ;-) masz streszczenie. :-)
Użytkownik: misiak297 2012-11-23 01:06 napisał(a):
Odpowiedź na: Przecież "Krzyżacy" są ta... | janmamut
Podoba mi się:):)
Użytkownik: janmamut 2012-11-23 11:58 napisał(a):
Odpowiedź na: Podoba mi się:):) | misiak297
No, bo Sienkiewicz to w ogóle wielkim pisarzem był.
Użytkownik: margines 2012-11-23 11:23 napisał(a):
Odpowiedź na: Nigdy nie przestanie mnie... | misiak297
Właśnie jestem po powtórnej lekturze tejże czytatki.
Oby jak najwięcej takich twoich "wypocin":P!

Pierwszy raz "pochłonąłem ją oczami" (bo jakże inaczej można postąpić czytając coś takiego!) wczoraj, zaś ten drugi raz... przed chwilą, po wcześniejszym takim samym "pochłonięciu" książki Gawęda o książkach i czytelnikach (Iwaszkiewicz Jarosław (pseud. Eleuter)).
Masz rację, że jeśli o format tu chodzi, jest to książeczka i to całkiem mikrego formatu, ale... CÓŻ TO ZA KSIĘGA!
Przyszło mi na myśl porównanie wzrostu i wielkości Louis'a de Funes'a!

Jakże Iwaszkiewicz Jarosław (pseud. Eleuter) zachwyca się tu moją ulubioną, a przynajmniej jedną z ulubionych książek, jaką jest Antygona (Sofokles (Sophocles))! Jakże zachwala też czytanie wierszy!
Na kartach "Gawędy..." pojawia się też, chyba bardzo lubiany przez niektórych biblionetkowiczów i biblionetkowiczki (a zwłaszcza przez jedną jego ambasadorkę) - Sherlock Holmes.
Użytkownik: Pingwinek 2012-11-23 12:11 napisał(a):
Odpowiedź na: Nigdy nie przestanie mnie... | misiak297
"Czytelnik staje się powoli zbieraczem książek. W chciwości swej pragnie mieć na własność to, co przeczytał. Nie wystarcza mu wypożyczalnia książek, czy też biblioteka publiczna. On pragnie, zamknąwszy się w ciszy własnego pokoju (o ile taka cisza osiągalna jest we współczesnym naszym świecie) mieć kontakt z przeszłością, teraźniejszością i przyszłością poprzez książki" - bardzo ładny fragment. Ja już od dawna nie wypożyczam (chyba że naprawdę nigdzie nie mogę dostać książki, a zamierzam ją w tym momencie przeczytać). Kocham książki (tylko nowe) mieć, kupuję nałogowo, a na urodziny/imieniny/Gwiazdkę też zawsze podsuwam bliskim listy z propozycjami (zwykle długie, dla zachowania elementu zaskoczenia). Moja biblioteczka wygląda coraz bardziej imponująco, niestety nie mam obecnie tyle czasu na czytanie, ile bym chciała.

Sympatyczna czytatka, Misiaku. Piszesz, że my to również książki, które przeczytaliśmy. Zgadzam się. Wspomnień czytelniczych mam wiele, ale to musiałabym zadumać się teraz nad średnio co drugą przeczytaną pozycją...;)
Użytkownik: porcelanka 2012-11-23 16:36 napisał(a):
Odpowiedź na: Nigdy nie przestanie mnie... | misiak297
Świetny, ciepły tekst, wywołujący uśmiech:)

Przy pierwszej lekturze „Krzyżaków” to ja akurat chlipałam. Chociaż faktycznie od tego czasu mój stosunek do tej powieści się zmienił. Pamiętam za to świetnie wakacje przed moimi 14 urodzinami, gdy namiętnie zaczytywałam się w Trylogii. Czytałam jedząc czerwone porzeczki. Do dziś „Ogniem i mieczem” ma ten cierpki smak.

Do przeczytania tej powieści natchnął mnie kolega, który spędzał przerwy nad „Ogniem i mieczem”. Ja nie chciałam być gorsza, a potem pochłaniałam kolejne tomy Trylogii w ciągu kilku dni. Zresztą jest w moim życiu wiele książek, które wiążą się z konkretnymi osobami, miejscami czy pewnymi sytuacjami. Książki Małgorzaty Musierowicz były zawsze prezentami od rodziców na Gwiazdkę. Kolejne tomy „Harrego Pottera” zaś pożyczały mi koleżanki, a Marqueza odkryłam dzięki pewnej miłej pani z biblioteki.

Osobną historię tworzą książki, które czytam podczas sesji. Zazwyczaj to po prostu czytadła, za które w innym przypadku może nigdy bym się nie zabrała. A już na pewno inaczej oceniła. Wyjątkiem jest "Nad Niemnem", które chyba już zawsze będzie mi się kojarzyć z pewnym egzaminem.

Długo mogłabym pisać o swoich przeżyciach czytelniczych, w końcu książki są mi niezbędne do życia jak powietrze;)
Użytkownik: lutek01 2012-11-23 23:22 napisał(a):
Odpowiedź na: Nigdy nie przestanie mnie... | misiak297
Bardzo sympatyczna i ciepła czytatka.
Swoją drogą, ciekawe co by powiedział mistrz Jarosław na dzisiejsze czasy i internet...
Aaaa, i ja zapisuję się do klubu pokonanych przez Krzyżaków...
Legenda
  • - książka oceniona przez Ciebie - najedź na ikonę przy książce aby zobaczyć ocenę
  • - do książki dodano opisy lub recenzje
  • - książka dostępna w naszej księgarni
  • - książka dostępna u innych użytkowników (wymiana, kupno)
  • - książka znajduje się w Twoim schowku
Patronaty Biblionetki
Biblionetka potrzebuje opiekunów
Recenzje

Użytkownicy polecają:

Redakcja poleca: