Najciekawsze recenzje
Recenzje
Dostępność książki: X
Polecają X

Cudze czytacie, swego nie znacie

Autor: norge

Książka: Inna wśród innych: Powieść na motywach życia Elżbiety Huggler (Konarzewska Wanda)

Data dodania: 2011-02-05 13:35

1 osoba poleca ten tekst.

"Inna wśród innych" to opowieść o różnicy kultur, różnicy niewyobrażalnej, nieprzekraczalnej, nie dającej się objąć rozumem. Jest to również historia mówiąca o odwiecznej naiwności kobiety spragnionej uczucia, uwagi, ciepła, która gotowa jest "góry przenosić" dla ukochanego mężczyzny w nadziei, że on się zmieni, poprawi, dojrzeje i że zawsze będzie ją kochał. Literackim pierwowzorem tej zbeletryzowanej autobiografii jest szkolna przyjaciółka autorki, Elżbieta Huggler; dziewczyna, która zakochała się w Afrykańczyku i zamieszkała w jego kraju.

Jest rok 1968. Ewelina ma 19 lat, jest śliczna i skromna. Właśnie przyjechała z małej, prowincjonalej mieściny do stolicy, aby studiować na Uniwersytecie Warszawskim. W jednym ze studenckich klubów poznaje przystojnego, kulturalnego i pełnego radości życia Kameruńczyka, który szturmem podbija jej serce. Studentów z Afryki było w owym czasie w Polsce niewielu i cieszyli się ogromną sympatią. Kolorowo ubrani, roześmiani, mający wysokie stypendia, korzystnie wyróżniali się na tle szaroburej PRL-owskiej rzeczywistości. Ciemna skóra była dodatkowym wabikiem, oznaczała egzotykę, męskość i... dzikość. Nic więc dziwnego, ze młodzi Polacy, a także i Polki - bez paszportów, bez szans na oglądanie świata, zduszeni systemem - pragnęli kontaktów z przybyszami z dalekich krajów.

Emanuel zaimponował Ewelinie od razu. Grał na perkusji, zabójczo tańczył, zachowywał się jak światowiec (studiował wcześniej prawo w Moskwie i Upssali), specjalizował się w przestępczości międzynarodowej i w dodatku był chrześcijaninem. Miał dużą rodzinę w Afryce, za którą bardzo tęsknił. Ich pierwsze sam na sam było romantyczne. Szeptał jej do ucha, prosił, żeby się go nie bała, przekomarzal się, bawił się kosmykami jej włosów i nie okazywał najmniejszej niecierpliwości. Śmieszny, łamany język polsko-francusko-kameruński tworzył poetycką oprawę spotkania. Ale taka atmosfera miała miejsce tylko ten jeden, jedyny raz. Przez długie lata ich wspólnego życia, w tym dwa lata w Paryżu i cztery lata w Kamerunie, jej wybranek bywał obcesowy, a nawet brutalny. Nigdy więcej o nic nie prosił i nie pytał. Brał ją sobie jak rzecz.

Skąd młodziutka, niedoświadczona dziewczyna, czerpiąca swoją wiedzę o Afryce z książki "W pustyni i w puszczy", mogła wiedzieć, że mężczyzna żyjący w afrykańskiej rodzinie ma zupełnie inne priorytety niż te, które obowiązują w naszej kulturze? Kto miał był ją ostrzec, że dla jej ciemnoskórego męża słowa odpowiedzialność, miłość, małżeństwo, rodzicielstwo będą znaczyć coś kompletnie innego, niż znaczą dla niej? Ta nieświadomość właśnie, jak również chęć poprawy swojego losu - Emanuel był przekonany, że po powrocie do Kamerunu czeka go kariera co najmniej ministra w nowym rządzie - stała się przyczyną wieloletniej gehenny młodej Polki i dwójki jej dzieci.

Istnieje wiele książkowych relacji kobiet, głównie bogatych Europejek czy Amerykanek, które wchodziły w Afryce w ekscentryczne związki, jak na przykład popularna, choć kiepsko i bezrefleksyjnie napisana "Biała Masajka". Są i polskie powieści, takie jak "Arabska żona", która z kolei razi infantylnym stylem narracji, nieprawdopodobieństwem historii i powielaniem znanych schematów. "Inna wśród innych" korzystnie się na tym tle wyróżnia, choć oczywiście arcydziełem na miarę "Pożegnania z Afryką" nie jest.

To, co mnie ujęło, to szczerość i autentyczność opowieści. Autorka nie szuka taniej sensacji, nie wymyśla niestworzonych historii, nie wybiela bohaterki tworząc z niej "pokrzywdzoną dziewicę". Zwyczajnym, ale nie pozbawionym uroku językiem opisuje afrykańską rzeczywistość i atmosferę panującą w wielkiej rodzinie Emanuela. Ewelina czuje się tam nieszczęśliwa, opuszczona, skrzywdzona, ale mimo to próbuje zrozumieć motywy zachowań Afrykańczyków. Zdaje sobie sprawę, że Emanuel na swój sposób ją kocha. Ożenił się właśnie z nią, choć w okresie studiów urodziło mu się jeszcze dwoje innych dzieci (jedno, zdaje się, w Szwecji), wprowadził ją do swej afrykańskiej rodziny, która była dla niego najwyższą wartością, ba, nawet chciał mieć z Eweliną jeszcze więcej dzieci! Tolerował skwaszone miny i inność żony. Pozwolił jej pracować. Wprawdzie musiała mu oddawać pensję, ale kilkunastu domowników (należeli do nich jego liczni krewni) musiało się przecież z czegoś utrzymać. Bił i kopał ją tylko wtedy, kiedy na to zasługiwała. Biedak, chwilami musiał czuć się równie jak ona zagubiony, zupełnie nie rozumiejąc, dlaczego im się nie układa.

Cytuję jeden z sympatyczniejszych fragmentów książki:

"Natura Afrykańczyków też jest taka, jak ich przyroda. W Afryce natura jest gwałtowna i nieuporządkowana, roślinność niesłychanie bujna, splątana i dziko walcząca o miejsce pod słońcem. Dla Afrykańczyka zawsze kwitną kwiaty, świat ma tysiąc barw i zapachów, tysiąc brzęczeń owadów i ptasich treli. On tego nie widzi i nie słyszy, bo sam jest częścią tej natury. A w naturze nie ma filozofii, jest tylko walka o przetrwanie i okrucieństwo. Nie ma litości; nie szukajmy tam prawd moralnych. Mówi się, że Afrykańczycy są lekkomyślni: nie planują, nie myślą o przyszłości... A spróbujcie coś sensownie zaplanować w dżungli, w buszu czy pośród burzy, gdy nie wiadomo, czym grozi następny krok i co się stanie za chwilę! Planować przyszłość można tylko wtedy, gdy się panuje nad rzeczywistością. Na Czarnym Lądzie nic nie jest trwałe ani powtarzalne i do życia trzeba się adaptować na nowo każdego dnia"*.

Książka wywołała we mnie i śmiech, i łzy, i przerażenie, Dostarczyła mi także materiału do wielu refleksji.

Polecam.



---
* Wanda Konarzewska, "Inna wśród innych", wyd. Andromeda, 2006, s. 78.

(c)Wszystkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie bez zgody autora zabronione.

Podziel się:

komentarzy: 0 | wyświetleń: 1972

Dodaj komentarz  

- książka oceniona przez Ciebie - najedź na ikonę przy książce aby zobaczyć ocenę

- do książki dodano opisy lub recenzje

- książka dostępna w naszej księgarni

- książka dostępna u innych użytkowników (wymiana, kupno)

- książka znajduje się w Twoim schowku