Dodany: 2010-11-25 21:29|Autor: McAgnes

Tam piaski śpiewają


Nie jestem pewna, czy to powieść, czy kryminał. Co prawda występuje w niej detektyw, jest morderstwo i jest dochodzenie, ale ta książka wymyka się szufladkowaniu, więc chyba najbezpieczniej będzie napisać, że to połączenie jednego z drugim. Jestem natomiast pewna, że to książka, która urzekła mnie od pierwszego przeczytania, a było to lat prawie trzydzieści temu, i urzeka do tej pory.

Detektyw Scotland Yardu, Alan Grant, udaje się na urlop do Szkocji podreperować swoje zdrowie, przede wszystkim psychiczne – cierpi bowiem na pracoholizm i klaustrofobię. W pociągu, którym jedzie, ktoś zabija człowieka, a Grant, mimo iż na urlopie, nie potrafi powściągnąć swojej natury policjanta i angażuje się w śledztwo po uszy. Dlaczego? Bo jest fizjonomistą, a po spojrzeniu na twarz zmarłego mężczyzny uznał, że to twarz bardzo interesująca. Bo wiersz, który przeczytał na marginesie gazety znalezionej w przedziale zmarłego, zdradza niepospolitą wrażliwość jego autora na piękno, tchnie autentyzmem i intryguje. Inspektor uznaje, że warto poświęcić czas wolny na rozwikłanie zagadki wiersza i zagadki morderstwa.

Toteż gdy tylko rozgości się na miejscu (zatrzymuje się u kuzynki), rozpoczyna prywatne dochodzenie, poszukując śpiewających piasków z wiersza, prawdziwej tożsamości zabitego, a w końcu mordercy. Czyni to wszystko z podziwu godną zawziętością i uporem; wędruje po wyspach, nocuje w hotelach, bierze udział w wiejskiej zabawie, doświadcza mnóstwa osobistych przeżyć, które powodują, że dochodzenie staje się powoli bardzo istotną częścią jego życia.

Tytuł "Tam piaski śpiewają" od razu implikuje pytanie: ale gdzie? Tak, dostajemy odpowiedź. To Wabar, mityczna kraina Shangri-la (a może zaginione miasto Ubar, Atlantyda pustyni?), przepiękna, kolorowa, fantazyjna nić wpleciona w wątki książki. Człowiek, od którego śmierci zaczyna się cała książka, był przekonany, że odkrył ową mityczną krainę albo też coś, co ją bardzo przypominało. Grant mu wierzy, a razem z Grantem wierzy i czytelnik, choć prawdopodobieństwo odkrycia czegoś nieistniejącego jest nader nikłe. Na szczęście fikcja literacka pozostawia duże pole manewru dla wiary. Sama nazwa Shangri-la jest boska - tajemnicze rejony wiecznych szczęśliwości - mmmrrr, to intryguje i przyciąga.

Grant też mnie zaintrygował. Nie tylko jako uparty i zawzięty detektyw, ale jako człowiek. Wyjątkowo inteligentny i trochę romantyczny. Ten wątek romantyczny delikatną kreską zarysowała w powieści autorka, pisząc o dawnej miłości Alana: "Ale dopiero w czasie ostatniego młodzieńczego lata szczęście skrystalizowało się w postaci samej Laury Grant, całe lato zogniskowało się w jej osobie. Dotąd jeszcze odczuwał lekkie drżenie serca na wspomnienie owego lata"[1].

Pisze też o obiekcie jego obecnego zauroczenia, z lekkim przymrużeniem oka, bo jednak sprawy zawodowe są ważniejsze: "Chciał, aby Zoe »do diabła się stąd wyniosła«. Ta Zoe, ktorej obecność stworzyła magię wczorajszego popołudnia, była teraz przeszkodą. Urocza, prostolinijna, boska Zoe, rusz się. Przedmiocie moich zachwytów i księżniczko moich snów, odejdź"[2].

Urzekło mnie przedstawienie powieściowych postaci tak, że dla czytelnika są jak żywe. Wyraziście zarysowane charaktery, solidnie osadzone w codzienności. Nawet, zdawałoby się, marginalnie zaznaczony sierżant Williams, podwładny Granta ze Scotland Yardu, został tak opisany, że jestem w stanie bardzo dokładnie go sobie wyobrazić.

Mistrzostwo w kreowaniu postaci, wyrazista, a jednocześnie subtelna atmosfera, sprawnie i wciągająco poprowadzona intryga kryminalna - czegóż chcieć więcej od książki? Ja ją kocham nad życie i dałam najwyższą ocenę z możliwych.



---
[1] Josephine Tey, "Tam piaski śpiewają", tłum. Krzysztof W. Malinowski, wyd. Iskry, Warszawa 1977, s. 20.
[2] Tamże, s. 133-134.


[Tekst zamieściłam wcześniej na blogu]

(c)Wszystkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie bez zgody autora zabronione.

Wyświetleń: 2666
Dodaj komentarz
Przeczytaj komentarze
ilość komentarzy: 6
Użytkownik: sowa 2010-11-25 22:39 napisał(a):
Odpowiedź na: Nie jestem pewna, czy to ... | McAgnes
Ze mną jest identycznie - przepadam za powieściami Tey od pierwszego czytania i z przyjemnością co jakiś czas do nich wracam.
Użytkownik: McAgnes 2010-11-27 22:28 napisał(a):
Odpowiedź na: Ze mną jest identycznie -... | sowa
Moje egzemplarze są już zaczytane na śmierć, ucieszyłabym się z nowych wydań.
Użytkownik: sowa 2010-11-29 12:33 napisał(a):
Odpowiedź na: Moje egzemplarze są już z... | McAgnes
Oj, tak, tak! Moje co prawda są jeszcze w całkiem niezłym stanie, ale nie mam własnego egzemplarza "Zaginęła Betty Kane", a chciałabym bardzo...
Użytkownik: jakozak 2010-11-29 12:38 napisał(a):
Odpowiedź na: Nie jestem pewna, czy to ... | McAgnes
No to do schowka.
Użytkownik: norge 2012-03-29 11:31 napisał(a):
Odpowiedź na: Nie jestem pewna, czy to ... | McAgnes
Zgadzam się co do joty z twoją oceną. Okładka ze "srebrnym kluczykiem" budzi nostalgię, ale ten wydany ponad 30 lat temu kryminał w ogóle się nie zestarzał! Skrzy się delikatnym humorem, zachwyca plastycznymi i pięknymi opisami Szkocji. Aż człowiek nabiera ochoty, aby tam natychmiast pojechać...

Nadspodziewanie dobra książka zasługująca na przeczytanie. Uwielbiam takie niby-kryminały, które w rzeczywistości są świetnie napisanymi powieściami.
Użytkownik: Monika.W 2019-12-12 08:32 napisał(a):
Odpowiedź na: Nie jestem pewna, czy to ... | McAgnes
To moja druga Tey, pierwsza powieść to "Córka czasu" - równie nieoczywista, jak Piaski. I jestem równie zauroczona. W połowie doszłam do wniosku, że nie wiem, czemu wydane w serii ze Srebrnym kluczykiem, toż to żaden kryminał. To jest piękna powieść o Anglii, o ludziach, o przyrodzie i innych brytyjskich rzeczach.
Będę szukać kolejnych powieści Tey w antykwariatach.
Patronaty Biblionetki
Biblionetka potrzebuje opiekunów
Recenzje

Użytkownicy polecają:

Redakcja poleca: