Najciekawsze recenzje
Recenzje
Dostępność książki: X
Polecają X

Kobieta – poziom zaawansowany

Autor: PolecaneOpiekun BiblioNETki

Książka: Histeryczki (Gay Roxane)

Data dodania: 2018-10-02 12:24

Redakcja BiblioNETki poleca!

3 osoby polecają ten tekst.

Recenzuje: Kinga Młynarska

Roxanne Gay to ikona ruchu feministycznego, wykładowczyni na Purdue University, redaktorka „New York Timesa”, autorka m.in. „Bad feminist”. Pisarka aktywnie udziela się na rzecz innych kobiet, staje w obronie ofiar oraz pomaga im, dzieląc się swoimi bolesnymi doświadczeniami.

„Histeryczki” to kilkanaście kobiecych portretów. Bohaterki opowiadają własne historie, dzielą się intymnymi przeżyciami, pragnieniami, bólem, strachem czy niepewnością. To ofiary – czyjeś albo czegoś. Mężczyzn, siebie samych, narzucanych norm, tradycji, własnych ambicji, współczesnych trendów itd., itp. Roxanne Gay poruszyła bodaj każdy z ważnych tematów, żywych w dzisiejszym dyskursie o roli kobiety w społeczeństwie. Pokazała wiele perspektyw, dotknęła mnóstwa ważnych problemów, z jakimi na co dzień wszyscy (w sensie ogólnoludzkim) się borykamy.

Wśród bohaterek mamy te, które buntują się i usiłują wyzwolić ze sztywnych gorsetów konwenansów, spod jarzma męża. One stawiają wszystko na szali, ryzykują wiele, by móc poczuć spełnienie. Dziewczyny czerpią siłę m.in. z kobiecej solidarności, wzajemnej pomocy i wsparcia, wiary w samodzielność. Kilka opowiadań ukazuje jednak kobiety bez ambicji, uwikłane w związki bez uczuć, pogodzone z życiem poniżej oczekiwań, usprawiedliwiające przemoc partnerów. Zadowalają się one półśrodkami i nie szukają sposobów ani możliwości na poprawę swojego losu.

Świat „Histeryczek” jest totalnie nieprzyjazny – tu porywa się dziewczynki z podwórka, gwałci dzieci, kobiety traktuje jak przedmioty (można je „brać”, „wyrzucać”, „pożyczać”), nie szanuje się podstawowych praw człowieka. Przede wszystkim to mężczyźni są tu samozwańczymi „właścicielami” bohaterek, zagarniającymi ich przestrzeń, z premedytacją burzącymi strefę komfortu. Ale Gay idzie o krok dalej i bierze pod lupę także kobiety wcielające się w rolę katów, rywalizujące ze sobą, zamykające oczy na krzywdę tej drugiej. Pisarka nie ocenia żadnej z prezentowanych postaw wprost, nie komentuje. Skupia się wyłącznie na relacjonowaniu pewnego wycinka codzienności swoich postaci, ale ich losy są najlepszym podsumowaniem filozofii, jaką wyznają.

W „Histeryczkach” znajdziemy najważniejsze zagadnienia naszych czasów związane z płcią – od pozycji kobiety w świecie, przez kulturowe klisze, po krzywdzące mity oraz te o charakterze bardziej uniwersalnym – skomplikowane relacje interpersonalne, życie z traumą, bycie innym, wszechobecny fałsz, pogoń za sztucznym kanonem piękna, znieczulica jako choroba współczesności.

Zdecydowanie więcej w tej książce jest zła i bólu niż przyjaźni, spełnienia czy choćby nadziei. Kluczowe są stale powracające uczucia lub stany emocjonalne o dużej intensywności, często występujące jednocześnie, jak samotność, strach, wstyd, ból, potrzeba miłości i akceptacji.

Gay nie oszczędza czytelnika, otwiera przed nim mroczny świat i wpuszcza go w sam środek nieszczęścia i cierpienia. W niemal wszystkich opowiadaniach dominującym tematem jest fizyczność dziewczyn. Damskie ciało jest tu bodaj pierwszoplanowym bohaterem – bywa celem oprawców, narzędziem pracy, bronią, źródłem słabości itp. Teksty koncentrują się wokół spraw seksualności, przy czym rzadko obserwujemy intymne zbliżenia jako akty czułości.

Najbardziej przerażające jest to, że opowiedziane historie ustawicznie się zdarzają. W tytułowym opowiadaniu Gay smutno konstatuje, że dziewczyny zaznają spokoju dopiero, gdy będą martwe – i coś w tym mocnym stwierdzeniu jest na rzeczy. Bo nawet jeśli kobiecie nie będzie nic groziło z zewnątrz, będzie toczyć walkę w środku. I o tym też jest ta książka – o presji, którą same na siebie nakładamy, dążąc do perfekcji, będącej jedynie ułudą.

Prozę Gay można podzielić na dwie kategorie. W pierwszej mamy do czynienia ze światem brudnym, ludźmi zaniedbanymi duchowo, a często i fizycznie, skupionymi na podstawowych potrzebach, dążącymi do zaspokajania seksualnej żądzy. Te teksty wyróżnia naturalistyczny styl, pozbawiony wszelkich ozdobników – tu autorka daje nam już samą esencję. Drugą kategorię charakteryzuje ubieranie trudnych tematów w poetyckie środki, ukazywanie ludzi – symboli, sięganie do konwencji baśniowej, elementów realizmu magicznego. Co najważniejsze – obie formy przekazu wywołują wielkie emocje i docierają do głębi wrażliwości czytelnika. Pierwsza od razu powala nas siłą rażenia, druga natomiast zadziwia mnogością możliwych interpretacji.

Każde opowiadanie ma swój wyjątkowy styl, opiera się na oryginalnym koncepcie lub powracającym motywie, ściśle korespondującym z głównym tematem. Gay zaskakuje szeroką perspektywą widzenia i dostrzeganiem niuansów, nadających znaczenie całości oraz sposobem ujęcia najtrudniejszych zagadnień. Pisarka mówi głośno o tym, o czym zwykle szepcze się po kątach.

Czytanie „Histeryczek” to nieustanna próba opanowania wewnętrznego krzyku i łez, zbierających się w kącikach oczu. To pojawiający się uśmiech i zaciskanie kciuków naprzemienne z cichym piskiem przerażenia. To bardzo emocjonalne w odbiorze opowiadania o rzeczach fundamentalnych. Książka szczególnie potrzebna dziś, gdy znów musimy upominać się o nasze podstawowe prawa.


Autor: Roxane Gay
Tytuł: Histeryczki
Tłumaczenie: Dorota Konowrocka-Sawa
Wydawca: Poradnia K, 2018
Liczba stron: 270

Ocena recenzenta: 6/6

(c)Wszystkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie bez zgody autora zabronione.

Podziel się:

komentarzy: 0 | wyświetleń: 477

Dodaj komentarz  

- książka oceniona przez Ciebie - najedź na ikonę przy książce aby zobaczyć ocenę

- do książki dodano opisy lub recenzje

- książka dostępna w naszej księgarni

- książka dostępna u innych użytkowników (wymiana, kupno)

- książka znajduje się w Twoim schowku